مشاغل قدیمی زرین شهر

آهنگری وچلنگری

آهنگری از قدیمی‌ترین هنرهای فلزکاری است و از حرفه های بسیار سخت و طاقت فرساست که نیاز به زور و قدرت بسیاری دارد. این حرفه نیاز به ابزارآلات مخصوصی دارد. درفرایند آهنگری نیروهای بزرگی به کار گرفته می‌شود و لوازم کار اغلب بسیار سنگین هستند .کوره آهنگری،دم ،سندان ، پتک ،چکش ،آهنکوب،سمبه وانواع انبرازلوازم اصلی کار هستند.

کوره آهنگری، یک هواکش و یک دودکش دارد که به کمک یک بادزن مکنده، دود را تخلیه می کند. سوخت کوره آهنگری زغال سنگ، کک و غیره است .هوا با دَم آهنگری یا به وسیله دمنده برقی به داخل کوره رانده می شود. دم آهنگری نیز انبانی از پوست گاو دباغی شده می باشد که با دمیدن آن در کوره، زغال‌ها افروخته می شود. درجلو کوره ظرف آبی قرار دارد. از این ظرف برای سرد کردن فلزات و ابزارها استفاده می کنند. در کارگاه های امروزی به جای سوخت زغال وکک ازگاز استفاده می شود.

سندان از چدن یا فولاد می باشد ابزاری فلزی است که آهنگران، مسگران و نعلبندان اشیاء را بر آن می کوبند و یا آهن پاره ها را با پتک بر روی آن صاف می کنند. سندان روی پایه ای چدنی یا قطعه چوب محکم قرار داده می شود. سطح سندان سخت و دماغه سندان شکل های گوناگونی دارد و به کمک آن می توان فلزات را به شکل دلخواه آهنگری کرد. برخی سندان ها نیز دودماغه هستند.

مرحوم استاد حاج علی پرورش

استادنامدار این صنعت در زرین شهر با نام مرحوم حاج علی پرورش عجین است. پدر ايشان مرحوم استاد محمد رحيم آهنگر وجد ايشان نيز استاد نوروز آهنگر بوده‌اند و در بازار آهنگران اصفهان كه در آن دوران معتبرترين بازار توليد فلزات در كشور به شمار مي‌آمد همه ايشان را به استادي قبول داشتند. استاد علي پرورش تا سن 16 سالگي در خدمت پدر تمام فنون آهنگري قديم را مي‌آموزد.ایشان به مدد شغل شریفشان و با همكاري برادر خويش مرحوم استاد ابوالحسين افتخار ساخت قفل درب رواق مولا علي بن ابيطالب را مي‌يابد. استاد بيشتر به واسطه ساخت پل فلزي معروف زرين‌شهربه شهرت دست يافته است. به جز پل معلق زرين‌شهر كه در پنج ماه ساخته شد، دو پل فلزي ديگر نيز بين كرچكان و سعيدآباد و نيز درچم عليشاه ساخته كه هنوز نيز مورد استفاده‌اند.ازاستادان به نام دیگر شغل آهنگری در زرین شهر می توان به مرحوم استاد سیدحاج آقاپاک نژاد واستادحاج امرالله ریاحی ،استاد حاج عباس ذبیحی ،استاد جعفر جعفری واستاد رجب آهنگری را نام برد.

مرحوم استاد سید حاج آقا پاک نژاد

استاد آهنگر حاج امرالله ریاحی

درکارگاه های آهنگری ساخت انواع وسایل کشاورزی مثل : داس ،اوراق(نوعی داس با تیغه کوچکتر) تبر، کلنگ ،قازما(نوعی کلنگ یک طرفه با دم پهن برای کندن خاک)،کلنگ چاه وقنات کنی ، نعل،پره های چون (چان)، تابه ،قلم ودیلم ،پتک وچکش وتیشه،(گواهن) گاوآهن،انبر ، منقل،قند شکن ،قیچی قند،ساطور،خاک انداز وغیره معمول بود.البته برخی از این ابزارها راکه ظرافت کاری های بیشتری نیاز داشتند را چلنگرانجام می داد.چلنگری وهمینطور نعل بندی را می توان زیر مجموعه ی اهنگری قلمداد کرد، 

امروزه هم صدای ضربه‌های پتک وچکش آهنگر را بر روی سندان چند کارگاه آهنگری انگشت شمار در زرین شهرمی توان شنید.از جمله یکی همان کارگاه استاد پرورش است که گهگاه صدای ضربه چکش وسندان توسط یکی از فرزندان ایشان جهت پاس نگاه داشتن واحترام نام نیک پدروشغل به یادگار مانده از کارگاه استاد پرورش شنیده می شود ودیگری کارگاه مرحوم استاد سیدحاج آقاپاک نژاد آهنگر می باشد که پس از فوت او شاگرد ساعی پر تلاش او آقای سیداحمد موسوی همچنان به کار آهنگری ادامه می دهد.

استاد سید احمد موسوی

چلنگری نیزهمان صنعت آهنگری است .آهنگری سبک ، با این تفاوت که چلنگر کارهای ظریفتری نسبت به آهنگری انجام می دهد .چلنگری هنر صنعت شکل دادن به فلزات، روزگاری نه چندان دور رونق داشت؛ اما در سایه پیشرفت های نوین، نسل جدید با این صنعت  وحتی نام آن غریبه است. چلنگرها ابزارهایی نظیر: زنجیر،انواع حلقه ها کوچک و یراق آلات ،قپان،قند شکن ،انواع قیچی قند وپارچه وحلبی چینی،میخ طویله، میخ سرکج ،نیم ذرع بزازی ،انبر، سیخ ،سه پایه، قلم ،سنبه،منقل،خاک انداز،چفت وریزه ،قفل،زنگوله ،مقار،درفش،جوال دوزوکارهایی که با حلبی صورت می گرفت مانند ناودان ،لوله ودرهای پلیت مغازه ها وغیره می ساختند.استاد به نام چلنگری در زرین شهرمرحوم استاد سید رحمت الله هاشمیان بودند.